In trang: 

Dùng nước thông minh: [Bài 1} Chuyển đổi cây trồng chịu hạn

Gia Lai đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu cây trồng để ứng phó với hạn hán, nhất là chuyển đổi những diện tích trồng lúa kém hiệu quả sang trồng các loại cây chịu hạn.

Gia Lai đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu cây trồng để ứng phó với hạn hán, nhất là chuyển đổi những diện tích trồng lúa kém hiệu quả sang trồng các loại cây chịu hạn.

Giảm áp lực nước tưới

Theo Thống kê tỉnh Gia Lai, trong 6 tháng đầu năm 2026, tỉnh này đã thực hiện chuyển đổi hơn 5.042 ha diện tích cây trồng kém hiệu quả sang sản xuất các loại cây trồng chịu hạn, có giá trị kinh tế cao, phù hợp với nhu cầu của thị trường, ít sử dụng nước hơn cây lúa.

Trong đó, có hơn 2.344 ha đất trồng lúa kém hiệu quả được chuyển đổi sang trồng khoai lang hơn 796 ha; thuốc lá hơn 1.035 ha; rau và đậu đỗ các loại hơn 165 ha; đậu phộng (lạc) 123 ha; bắp  (ngô) hơn 90 ha; dưa hấu hơn 17 ha; cỏ chăn nuôi 62,3 ha và các cây trồng hằng năm khác hơn 54 ha.

Ông Kiều Văn Cang, Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Gia Lai, cho biết: Việc tổ chức chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên địa bàn tỉnh trong những năm qua thực hiện theo đúng lộ trình. Vừa rà soát chuyển đổi cây trồng, vừa ưu tiên sử dụng các giống cây trồng mới cho năng suất cao, từng bước hình thành các vùng sản xuất tập trung, bước đầu mang lại nhiều kết quả khả quan, ít tiêu hao nước tưới hơn cây lúa. Đây cũng là một trong những nội dung bám theo Chương trình hành động số 11/CT-TU của Tỉnh ủy về Phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao gắn với xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2020-2025.

“Đặc biệt với cây trồng cạn, hiện nay các địa phương tăng cường chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật, công nghệ, đẩy mạnh cơ giới hóa sản xuất. Hiện nhiều vùng trồng cây trồng cạn đã áp dụng nhiều hình thức tưới tiên tiến, tiết kiệm nước bằng công nghệ tưới phun mưa cho cây đậu phộng (lạc), hành; tưới nhỏ giọt cho cây ớt, dưa hấu”, ông Cang cho hay.

Nông dân thu nhập cao hơn

Các xã Phù Cát, Xuân An, Ngô Mây, Cát Tiến, Đề Gi, Hòa Hội, Hội Sơn, tỉnh Gia Lai (huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định cũ) là những địa phương đi đầu trong công tác chuyển đổi cơ cấu cây trồng ở đông Gia Lai. Những địa phương này tập trung chuyển những diện tích sản xuất lúa kém hiệu quả, những diện tích lúa khó khăn nước tưới sang sản xuất cây trồng cạn có giá trị kinh tế cao như: Cây hành, cây đậu phụng, cây ớt, cây mè, rau dưa các loại.

Nhờ áp dụng có hiệu quả các tiến bộ khoa học-kỹ thuật vào sản xuất, nên các loại cây trồng cạn sản xuất trên đất lúa cho năng suất cao, giá trị thu nhập cao hơn so với sản xuất cây lúa từ 4-5 lần.  Cụ thể: Thu nhập của cây hành cao hơn so với cây lúa 120 triệu đồng/ha; cây đậu phộng (lạc) cao hơn lúa trên 55 triệu đồng/ha; cây ớt cao hơn cây lúa 192 triệu đồng/ha...

“Những công thức hiệu quả mà nông dân các địa phương nói trên áp dụng trong những năm qua là: Vụ hành đông xuân-hành vụ hè và hành vụ đông gối thêm vụ bắp (ngô) cho thu nhập 498 triệu đồng/ha; vụ ớt đông xuân và vụ hè-đậu phộng vụ thu cho thu nhập 478 triệu đồng/ha; vụ hành đông xuân-đậu phộng vụ hè-hành vụ đông gối thêm vụ ngô cho thu nhập 425 triệu đồng/ha; vụ hành đông xuân-hành vụ hè-đậu phộng vụ thu cho thu nhập 420 triệu đồng/ha; đậu phộng vụ đông xuân-hành vụ hè-hành vụ đông cho thu nhập 419 triệu đồng/ha; đậu phộng vụ đông xuân-đậu phộng vụ hè- đậu phộng vụ thu cho thu nhập 228 triệu đồng/ha; vụ lúa đông xuân-hành vụ hè-hành vụ đông cho thu nhập 345 triệu đồng/ha; vụ lúa đông xuân-mè (vừng) vụ hè-hành vụ thu cho thu nhập 227 triệu đồng/ha”, ông Nguyễn Văn Lê, nguyên Trưởng Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Phù Cát (tỉnh Bình Định cũ), nay là Chủ tịch UBND xã Ngô Mây (Gia Lai) cho biết.

Theo ông Cao Thanh Thương, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Gia Lai, tháng 9/2025, UBND tỉnh Gia Lai đã ban hành kế hoạch chuyển đổi cơ cấu cây trồng kém hiệu quả trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2026-2030. Theo đó, trong  giai đoạn này Gia Lai sẽ chuyển đổi 38.500 ha diện tích trồng các loại cây kém hiệu quả sang trồng các loại cây có hiệu quả kinh tế cao hơn.

“Những diện tích đất trồng lúa thường xuyên bị hạn và đất trồng mía, sắn, điều kém hiệu quả sẽ được chuyển sang trồng rau, đậu đỗ các loại, cây ăn quả, cây dược liệu, cây thức ăn chăn nuôi, cây trồng khác có giá trị kinh tế cao hơn và dành quỹ đất để phát triển các khu, vùng, dự án nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, năng lượng tái tạo. Công cuộc chuyển đổi cơ cấu cây trồng phải đảm bảo phát triển bền vững, thích ứng biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường sinh thái và nâng cao chất lượng, hiệu quả, giá trị gia tăng”, ông Cao Thanh Thương cho hay.

Để thực hiện kế hoạch chuyển đổi này, Gia Lai khuyến khích, hỗ trợ, tạo điều kiện cho các tổ chức, cá nhân thuê đất, chuyển nhượng quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật để đầu tư phát triển các khu, vùng, dự án sản xuất trồng trọt theo hướng an toàn, bền vững, ứng dụng công nghệ cao và xây dựng nhà xưởng, hệ thống cơ sở sơ chế, đóng gói, kho lạnh bảo quản nông sản sau thu hoạch và xây dựng các công trình phụ trợ khác (nếu có) theo quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất được phê duyệt.

Tỉnh đặt mục tiêu mỗi xã, phường lựa chọn ưu tiên phát triển một số loại cây trồng chủ lực và nhóm nông sản mà địa phương có lợi thế sản xuất, mang tính đặc sản vùng miền và có khả năng liên kết với các địa phương xung quanh để tạo ra vùng sản xuất nông sản hàng hóa tập trung, quy mô lớn.

Đặc biệt, tỉnh sẽ ưu tiên ứng dụng công nghệ 4.0 vào sản xuất, thiết lập hệ thống giám sát thời tiết, dự tính, dự báo và cảnh báo sớm sinh vật gây hại cây trồng để chủ động thực hiện biện pháp phòng trừ có hiệu quả, bảo vệ sản xuất. Nghiên cứu, khảo nghiệm, thử nghiệm đưa vào sản xuất, kinh doanh các giống cây trồng mới có năng suất cao, chất lượng tốt, có khả năng chống chịu sâu bệnh, thích ứng biến đổi khí hậu; ưu tiên nghiên cứu và chuyển giao công nghệ cao, công nghệ tiên tiến trong hoạt động sơ chế, chế biến và bảo quản nông sản.

Theo bà Nguyễn Thị Tố Trân, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Gia Lai, theo định hướng của UBND tỉnh, trong thời gian tới đây ngành nông nghiệp và môi trưởng tỉnh sẽ thực hiện chuyển đổi trên những chân đất lúa không chủ động nguồn nước tưới, thường xuyên bị hạn vào cuối vụ sang trồng các cây trồng hàng năm có hiệu quả kinh tế và đầu ra ổn định như: Rau, đậu phộng, khoai lang, ngô sinh khối, đậu đỗ các loại.

“Các giải pháp nói trên không chỉ nâng cao thu nhập trên cùng diện tích, mà còn giảm áp lực về nước tưới trong bối cảnh biến đổi khí hậu khiến thường xuyên xảy ra hạn hán như hiện nay”, bà Nguyễn Thị Tố Trân cho hay.

Vũ Đình Thung- https://nongnghiepmoitruong.vn/dung-nuoc-thong-minh-bai-1-chuyen-doi-cay-trong-chiu-han-d825343.html

Nguồn tin:

In trang: